http://azersalmas.blogfa.com/ Türk , Azərbaycan və Salmas tarixi fa blogfa.com Fri, 05 Dec 2008 14:59:18 GMT http://azersalmas.blogfa.com/post-63.aspx <P align=center><IMG style="WIDTH: 539px; HEIGHT: 210px" height=108 alt=سلماس hspace=0 src="http://i35.tinypic.com/sw6d8o.jpg" width=582 align=baseline border=0></P> <P></P> <P align=center>تصویر سمت راست ، سنگ معروف به کاظیم داشی و بقایای موجودات آبهای شیرین بر دیواره سنگ </P> <P align=center>تصویر سمت چپ ، دامنه سنگ معروف به کاظیم داشی ، بقـــایای سنگرهای باقی مانـــده کاظم خان قره باغی که به سبب قهرمانی وی این سنگ - یاریم آدا ) شبه جزیره به نام وی نام گذاری شده است </P> Fri, 05 Dec 2008 14:59:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=63 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-63.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-62.aspx <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#00ff33>◄ </FONT></STRONG><STRONG><FONT color=#cc3399>نگاهی به واژه های زبان ترکی در فارسی</FONT> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG> قایق : واژه ای ترکی از ریشه قالماق ( ایستادن ) که به واسطه بر روی آب ایستادن وسیله ( قایق ) بر روی آب به آن قایق گفته می شود . دیوان لغات الترک ص . 513</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG> هوش </STRONG><STRONG>Hoş : واژه ای پروتوترکی که در زبان سوُمری به معنی خطرناک شده است . فرهنگ تاریخی تطبیقی زبانهای اورال آلتاییک ص . 180 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG><FONT color=#ff0000> </FONT> آتش : واژه ای ترکی به معنی انداختن و با تلفظ صحیح آتیش </STRONG><STRONG>Atış که به همان صورت وارد فارسی شده است و در میدان جنگ نیز فرمان شروع جنگ با همین واژه شروع می شود . دیوان لغات الترک ص . 108 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG> قالا ( قلعه ) : واژه ای ترکی از ریشه قالاماق ( رویه هم نهادن ) که کلمه کلات هم صورت دیگری از آن می باشد . این وازه با قلعه که در عربی به معنی کندن است فرق دارد . </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG>یساووُل : کلمه ای ترکی بوده و در اصل به معنی مرد مجری قانون که بر اساس دستور زبان ترکی شکل گرفته است . یساووُل مرکب از دو واژه « یاسا » به معنی قانون با ریشه ترکی مغولی و « قوُل </STRONG><STRONG>®</STRONG><STRONG> ووُل » به معنی همراهی کننده ، مجری . شبیه این نوع اسم در واژه قراووُل ( همراهی کننده ها ) نیز دیده می شود . قراوول « قارا </STRONG><STRONG>®</STRONG><STRONG> سیاه ، که در ترکی به مفهوم بزرگ و عظیم است » و « قوول </STRONG><STRONG>®</STRONG><STRONG> همراهی کننده » . دیل دنیز ص . 809 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG><FONT color=#ff0000> </FONT>دوره : تلفط و نوشتار صحیح واژه به صورت « تَوَره » به معنی دوره و پیرامون است که امروزه هم به صورت توره </STRONG><STRONG>Türə کاربرد دارد . با تبدیل حرف د به ت که کاملاً در ترکی رایج است واژه دوره شکل گرفته است . نظیر این تبدیل در واژه های تمر ® دمیر ( آهن ) و داد ® تاد ( مزه ) نیز دیده می شود . </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG> گاوآهن : آیا تا کنون فکر کرده اید رابطه بین گاو و آهن به وسیله ای که زمین را شخم می زند چیست ؟ اگر فکر هم کرده باشید شاید جوابی برای سوال خود نیافته اید . واژه گاوآهن شکل تغییر یافته کلمه ترکی گووهان به معنی شخم زننده و از ریشه قاوماق ( کاویدن ) است که بر اساس تغییرات فنوتیکی به صورت گاوآهن در فارسی کاربرد دارد . مقایسه کنید با تیرآهن . دیل دنیز ص . 746 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>◄<FONT color=#cc0099>فولکلور – ترکان سلماس</FONT> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG>قاشینی آلمامیش گؤزونو چیخارتدی </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>Qaşını almamış gözünü çıxartdı</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>کینایه بوندان کی ، ایشی باشلامامیش کورلادی</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> <FONT color=#ff0000>*</FONT>اؤلموش ائششک قاتیر اولار </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>Ölmüs eşşək qatır olar</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>کینایه بوندان کی هر نه اَلده ن گئدَنده ن سونرا دَیَری بیلینهر </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG><FONT color=#ff0000>*</FONT></STRONG><STRONG> </STRONG><STRONG>ایت پیشیکین ده ردینده ن اؤلور </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>İt pişikin dərdindən ölür</STRONG></P>کینایه بوُندان کی بیرسی ، بیرینین مقامینین حسرتین چَکیر . Fri, 05 Dec 2008 14:34:22 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=62 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-62.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-61.aspx <P dir=ltr align=center>Salmas xalq folkloru – Atmacalar ( Kinayələr )</P> <P dir=rtl align=center>                         سالماس خالق فولکلوروُ – آتماجالار ( کینایه لر )</P> <P dir=rtl align=center>Toplama – Mehrdad Rəhmani </P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>Əli qulağındav </P> <P dir=rtl>اَلی قوُلاغیندا </P> <P dir=rtl>کینایه بوُندان کی ، بیر ایش آز قالیر اؤز وئره </P> <P dir=rtl>Kinayə bundan ki bir iş az qalır üz verə</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>Hərə öz atın qavırv</P> <P dir=rtl>هَره اؤز آتین قاویر </P> <P dir=rtl>کینایه بوِندان کی ، هر کس اؤز نفعینه ایشلییر </P> <P dir=rtl>Kinayə bundan ki , hərə öz nəfıinə işliyir</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>Zırnaçının öz toyudurv</P> <P dir=rtl>زیرناچینین اؤز تویوُدوُر </P> <P dir=rtl>کینایه کی ، بوُ آدام اؤزونه گؤره بوجوُر جان آتیر </P> <P dir=rtl>Kinayə bundan ki , Bu adam özunə görə bucur can atır</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>Atalar sözı آتالار سؤزی </P> <P dir=rtl> vگؤروشَن کَنده بَلدچی ایسته مز </P> <P dir=rtl>Görüşən kəndə bələdçı istəməz</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl> vاوغوُرلوُغوموزون اولی آی ایشیغینا دوشدو </P> <P dir=rtl>Oğurluğumuzun əvvəli ay ışığına düşdü</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>vائیله دون گیی ، یاماقی تاپیلسین </P> <P dir=rtl>Eylə don giy yamağı tapılslın</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>vهاینان گَله ن ، هوُینان گئده ر </P> <P dir=rtl>Haynan gələn huynan gedər</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>اؤزگه آتینا مینَن تئز یئنَر </P> <P dir=rtl>Özgə atına minən tez yenər</P> Mon, 20 Oct 2008 18:20:46 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=61 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-61.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-60.aspx <P align=center><IMG style="WIDTH: 293px; HEIGHT: 219px" height=344 alt=salmas hspace=0 src="http://i35.tinypic.com/156yazm.jpg" width=319 align=baseline border=0></P> Wed, 24 Sep 2008 18:22:50 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=60 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-60.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-59.aspx <P dir=rtl>سالماس خالق فولکلوروُ مجموعه سینده ن</P> <P dir=rtl>Salmas xalq folkloru məcmuəsindən</P> <P dir=rtl>M.Rəhmani</P> <P dir=rtl> v بایاتیلار </P> <P dir=rtl>Bayatılar</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>آلا داغین باشیندا / سیر وار هَر بیر داشیندا </P> <P dir=rtl> سَن اؤزونه دوست قازان / دشمن اوجاق باشیندا </P> <P dir=rtl>Ala dağın başında \ sır var hər bir daşında</P> <P dir=rtl>Sən özunə dust qazan \ duşmən ocaq başında</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>عزیزیم ، آی اوُتانماز / گون چیخار آی اوُتانماز</P> <P dir=rtl>  پیسین پیس عمللرین / اوزونه سای ، اوتانماز</P> <P dir=rtl>Əzizim ay utanmaz / gün çıxar ay utanmaz</P> <P dir=rtl>Pisin pis əməllərin / üzünə say utanmaz</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>عزیزیم ، باش اَیمَره م / آغاجی یاش اَیمره م </P> <P dir=rtl> اوُزانیب گئنج اؤلسه م / نا مرده باش اَیمره م </P> <P dir=rtl>Əzizim , Baş əymərəm / ağaci yaş əymərəm</P> <P dir=rtl>Uzanıb genc ölsəm / namərdə baş əymərəm</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>سوُ گَـلر آخار گئده ر / یئر یوُوانی یاخار گئده ر </P> <P dir=rtl> بو دؤنیا باجادیر /  هَر بیر گله ن باخار گئده ر </P> <P dir=rtl>Su gələr axar gedər / yer yuvani yaxar gedər</P> <P dir=rtl>Bu dünya bir bacadir / hər gələn bir baxar gedər</P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl>نگاهی کوتاه به ریشه نام های روستاهای سلماس</P> <P dir=rtl>چهریق : </P> <P dir=rtl>نام روستایی در جنوب غربی سلماس کنونی که به سبب برخی از حوادث تاریخی یکی از مشهورترین روستاهای سلماس هم به حساب می آید . دلیل مشهور بودن نام روستا برمی گردد به سرگذشت و تاریخچه قلعه محکمی که بر فراز کوهی بلند بنا شده است ، هرچند بر اساس برخی شواهد و نشانه های محکم تاریخ ساخت این قلعه به هزاره دوم قبل از میلاد و زمان حکومت اورارتو بر می گردد (1) اما زمانی که این قلعه مکانی برای حکومت سرکرده شورشی اکراد یا همان سیمیتقو قرار گرفت به سبب جنایات وی نام قلعه چهریق بیش از پیش در یاد و خاطره مردم هرچند به تلخی ، حک شد . البته قبل از این تاریخ نیز این قلعه به سبب استحکام و عدم نفوذ پذیری مکانی بود برای زندانیان خطرناک دولتی که از آن جمله می توان به محمدعلی باب بنیانگذار فرقه بابیه اشاره کرد (2) . امروزه بقایای اندکی از این قلعه باقی مانده است . </P> <P dir=rtl>با اشاره به اینکه تلفظ صحیح و ترکی واژه چهریق در بین مردم به صورت چاهری Çahırı و یا چاهریق Çahıq می باشد ، زبانشناس مشهور و نام آور ترک میرعلی سیدوف اصل واژه را به صورت چاهر/ چیر / چار + آق تفسیر کرده است که پسوند آق به مفهوم شعله و یا شعاع می باشد و دقیقا در واژه های بیچاق ( بیچ = برنده + آق ، شعاع برنده ) چیــــراق ( چیر = پراکننده + آق ، پراکننده نور ) نیز وجود دارد . (3) ما در نام روستای چیر چیر از توابع مرند نیز با تک واژه چیر روبرو می شویم . </P> <P dir=rtl>1 . تاریخ ده هزارساله سلماس و غرب آذربایجان ، دکتر توحید ملک زاده </P> <P dir=rtl>2 . تاریج جنایات ارامنه و سیمیتقو در آذربایجان ، میرزا ابوالقاسم خویی </P> <P dir=rtl>3 . آذربایجان خالقینین سوی کؤکون دوشونرکن ، میر علی سیدوف </P> Wed, 24 Sep 2008 18:13:01 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=59 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-59.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-58.aspx <P align=center><IMG style="WIDTH: 331px; HEIGHT: 227px" height=283 alt="سلماس ، salmas " hspace=0 src="http://i33.tinypic.com/r8i99f.jpg" width=271 align=baseline border=0></P> Sun, 14 Sep 2008 14:51:58 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=58 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-58.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-57.aspx <P align=center><IMG style="WIDTH: 332px; HEIGHT: 233px" height=936 alt="salmas ، سلماس " hspace=0 src="http://i38.tinypic.com/30u8zdf.jpg" width=1220 align=baseline border=0></P> Sun, 14 Sep 2008 14:49:43 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=57 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-57.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-56.aspx <P dir=rtl><STRONG>◄</STRONG><STRONG>سالماس دا کند آدلارینا بیر قیستا باخیش</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>Salmas`da kənd adlarına bir qısta baxış</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>نگاهی کوتاه به نام روستا ها در سلماس</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> زئوه جیک </STRONG><STRONG>Zevə cik : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>سالماس دا بیر کند آدی ، بوُ آد ایکی بؤلومده ن یارانیب . زئوه و جیک ، بیز آزربایجانین باشقا شهرلرینده ده زئوه آدلی کندلره راست گَلیریک . بیر نظرلره گؤره زئوه آدین قیدمتی 3000 ایل اؤنجه یه قاییتیر و قالا معنی سین ایفاده ائدیر ( دکتر زهتابی ) بوُ اساسدا کندین آدی بیر بالاجا قالادان آلینیب . بوُنوُدا آرتیرمالییق کی جیک سؤزچوسو ( پسوندی ) کیچیکلیک آنلامین یئتیره ر</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> کانییان </STRONG><STRONG>Kaniyan : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>سالماسین قوُزئی دوغوندا بیر کند آدی . بیر پاره نظرلره گؤره کی چوخ سند باخیمیندان کَسرلی دَییرلر بوُ کندین آدی ایکی حیسه ده ن یارانیب : کانی + ان . گَره کلی دیر دئییله کی تورکجه ده کانی معدن آنلامیندا ایشه گئده ر و ان سؤزو ده جمع و یا یئر معنی سین یئتیره ر . بوُ اساسدا شاید بوُ کندین آدی معدنلر کندی اولابیلر ، ( شاید ) </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> چیچک </STRONG><STRONG>Çiçək : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>سالماسین قوُزئی دوغوُندا بیر کند آدی : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>چیچک سؤزی تورک دیلینده اَن اسکی سؤزلرده ن بیرسی دیر کی تاریخ بویوُجا آدام آدی و قبیله ( بوی ) آدیدا اولوُبدوُر . من جه بوُ سؤز تورک خالقینین آراسیندا زامان کئچدیکجه مقدس بیر واژه اولوبدور . قیستا سؤز بوُکی کندین آدی بیر فرد و یا بیر قبیله آدیندان آلینیب دیر . سالماس دا بیر ساری چیچک آدلی بیر ییلاقا دا راست گَله بیلریک ، کی بوُ اد دا ساری رنگی آدی مقدسلندیریب دیر .  </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> کتبان </STRONG><STRONG>Kətfan : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>سالماسین گؤنئی باتیندا بیر کند آدی ، بو آد ایکی حیسه ده ن تشکیل اولوب . کَت / کند + بان کی بیزیم دیلده بان سؤزو اوجالیق معنی سین ایفاده ائده ر وه چوخ اسکی بیر واژه دیر کی وان ، بام اونون آیری آیری شکیللری دیرلر . بیر سؤزده بو کندین معنی سی اوجا کند اولا بیلر . </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>قایناق لار : </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>دیوان لغات الترک ، محمود بن حسین کاشغری </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>تاریخ ده هزارساله سلماس و غرب آذربایجان ، توحید ملک زاده </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>ایران تورکلرین اسکی تاریخی ، محمد تقی زهتابی </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>◄نگاهی به واژه های زبان ترکی در فارسی </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> قایق : واژه ای ترکی از ریشه قالماق ( ایستادن ) که به واسطه بر روی آب ایستادن وسیله ( قایق ) بر روی آب به آن قایق گفته می شود . دیوان لغات الترک ص . 513</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> هوش </STRONG><STRONG>Hoş : واژه ای پروتوترکی که در زبان سوُمری به معنی خطرناک شده است . فرهنگ تاریخی تطبیقی زبانهای اورال آلتاییک ص . 180 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG>  آتش : واژه ای ترکی به معنی انداختن و با تلفظ صحیح آتیش </STRONG><STRONG>Atış که به همان صورت وارد فارسی شده است و در میدان جنگ نیز فرمان شروع جنگ با همین واژه شروع می شود . دیوان لغات الترک ص . 108 </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG>v</STRONG><STRONG> قالا ( قلعه ) : واژه ای ترکی از ریشه قالاماق ( رویه هم نهادن ) که کلمه کلات هم صورت دیگری از آن می باشد . این وازه با قلعه که در عربی به معنی کندن است فرق دارد . </STRONG></P> Thu, 04 Sep 2008 16:03:51 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=56 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-56.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-55.aspx <P dir=rtl><B><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">سالماس خالق فولکلور مجموعه سینده ن </FONT></B></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif"> </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">* آنا سوتونده ن دویموُیوب </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">کیمسه چوخ کؤک اولسا اونوُن حاقیندا بوُ آتماجا ایشله نر </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif"> </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">* دوشاب آلمیشیق بال چیخیب </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">کینایه بوُندان کی ، نه فیکر ائیلییردیق نه اولدوُ – یعنی بیز قازاندیق</FONT></P> <P dir=rtl> </P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif"> </FONT><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">* فیشنگ دولتدندیر ، راحت اولوُن </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">بوندان کینایه کی ، خرج لر وَ هزینه لر اؤزگه سینین بوینونادیر </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif"> </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">* زیرناچینین اؤز تویوُدور </FONT></P> <P dir=rtl><FONT face="Tahoma, Arial, Helvetica, sans-serif">کینایه بوُندان کی ، شخص اؤز قازانجینا ایشلیییر </FONT></P> Sun, 31 Aug 2008 16:59:02 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=55 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-55.aspx http://azersalmas.blogfa.com/post-54.aspx <P align=center><IMG style="WIDTH: 449px; HEIGHT: 342px" height=919 alt="salmas minas ، سلماس - میناس" hspace=0 src="http://i33.tinypic.com/jzcljl.jpg" width=1195 align=baseline border=0></P> Sun, 31 Aug 2008 16:57:52 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=azersalmas&postid=54 azersalmas http://azersalmas.blogfa.com/post-54.aspx